قانون شمارهٔ 7582 که در ۴ ژوئن ۲۰۲۶ در روزنامهٔ رسمی ترکیه (Resmî Gazete)، شمارهٔ 33270، منتشر شد، عنوانی ساده دارد: «قانون اصلاح برخی قوانین». در این قانون سه تدبیر برای گروه‌هایی گنجانده شده است که می‌خواهند وظایف منطقه‌ای خود را از ترکیه اداره کنند: نظام جدید مراکز خدمات واجد شرایط، کسر بازنویسی‌شده برای تجارت ترانزیتی و معافیت ۲۰ ساله برای درآمد خارجی اشخاصی که به ترکیه نقل مکان می‌کنند.
این مقاله این سه تدبیر را از دیدگاه یک گروه چینی یا هنگ‌کنگی بررسی می‌کند که به اروپا، خاورمیانه و آسیای مرکزی خدمات می‌دهد. پیش از هر چیز یک نکته: تا ۱۶ اکتبر ۲۰۲۶، رویه‌های تفصیلی وزارتخانه برای مراکز خدمات واجد شرایط در روزنامهٔ رسمی منتشر نشده است.
۱. مراکز خدمات واجد شرایط
کدام شرکت‌ها واجد شرایط‌اند
قانون شمارهٔ 7582 در مادهٔ الحاقی ۱ قانون سرمایه‌گذاری مستقیم خارجی به شمارهٔ 4875 (Doğrudan Yabancı Yatırımlar Kanunu) تعریفی تازه افزود. مرکز خدمات واجد شرایط یک شرکت سرمایه‌ای است، برای مثال شرکت سهامی (A.Ş.) یا شرکت با مسئولیت محدود (Ltd. Şti.)، که:
- برای ارائهٔ خدمات به یک شرکت یا گروه وابسته تأسیس شده باشد که دست‌کم در سه کشور مختلف فعالیت واقعی دارد، و
- دست‌کم ۸۰ درصد درآمد سالانهٔ خود را از شرکت‌های وابستهٔ خارج از ترکیه به دست آورد.
خدماتی که در قانون فهرست شده است عبارت‌اند از: مشاورهٔ مالی و راهبردی، مدیریت ریسک، وجه نقد و نقدینگی، تأمین مالی، بودجه‌بندی و گزارشگری مالی، حسابداری و انطباق بین‌المللی، حسابرسی، فناوری و تحلیل داده، مشاورهٔ حقوقی (مشاوره دربارهٔ حقوق ترکیه فقط از طریق وکلایی که حق وکالت در ترکیه دارند)، مدیریت برند، منابع انسانی و آموزش، و نیز هماهنگی و مدیریت فروش، خدمات پس از فروش و پشتیبانی فنی، تحقیق و توسعه، تأمین کالا، آزمون محصول و خدمات آزمایشگاهی.
کارکنانی که این خدمات را به‌طور مستقیم انجام می‌دهند، به‌جز کارکنان پشتیبانی، «کارکنان خدمات واجد شرایط» به شمار می‌روند.
کسر مالیات بر درآمد شرکت‌ها
این مزیت مالیاتی در جزء (j) بند ۱ مادهٔ ۱۰ قانون مالیات بر درآمد شرکت‌ها (Kurumlar Vergisi Kanunu) آمده است. این مزیت کسر است، نه معافیت:
- نرخ: ۹۵ درصد درآمدی که صرفاً از این فعالیت‌ها از خارج از ترکیه به دست می‌آید؛ ۱۰۰ درصد برای مراکزی که در مناطق صنعتی مورد تأیید رئیس‌جمهور بر اساس تراکم سرمایه‌گذاری خارجی قرار دارند و برای مشارکت‌کنندگان مرکز مالی استانبول (İstanbul Finans Merkezi).
- مدت: ۲۰ دورهٔ حسابداری، از دوره‌ای که مرکز فعالیت خود را آغاز می‌کند.
- شرط: درآمد باید تا مهلت تسلیم اظهارنامهٔ سالانهٔ مالیات بر درآمد شرکت‌ها برای همان دوره به ترکیه منتقل شود.
- انعطاف: رئیس‌جمهور می‌تواند نرخ را تا ۵۰ درصد، و نه کمتر از آن، کاهش دهد یا تا ۱۰۰ درصد افزایش دهد.
- آغاز: درآمد دوره‌هایی که از ۱ ژانویهٔ ۲۰۲۶ یا پس از آن شروع می‌شوند؛ اعمال کسر از اظهارنامه‌هایی آغاز می‌شود که مهلت تسلیم آن‌ها از ۱ ژوئیهٔ ۲۰۲۶ به بعد است.
این کسر و نیز کسر تجارت ترانزیتی که در ادامه آمده است، پایهٔ حداقل مالیات داخلی ۱۰ درصدی بر درآمد شرکت‌ها را هم کاهش می‌دهند؛ بنابراین این کف مالیاتی اثر آن‌ها را از بین نمی‌برد.
معافیت حقوق کارکنان واجد شرایط
بخشی از حقوق کارمند واجد شرایط که تا سه برابر حداقل دستمزد ناخالص باشد، از مالیات بر درآمد معاف است؛ این سقف در مناطق صنعتی مورد تأیید و برای مشارکت‌کنندگان مرکز مالی استانبول پنج برابر است. رئیس‌جمهور می‌تواند این ضریب‌ها را تا یک برابر کاهش دهد یا آن‌ها را دو برابر کند. کارکنانی که هم‌اکنون از معافیت حقوق خاص مرکز مالی استانبول استفاده می‌کنند، نمی‌توانند از این معافیت نیز بهره ببرند.
آنچه هنوز منتشر نشده: رویه‌ها
قانون، تعیین رویه‌های تفصیلی پس از مشورت با وزارت خزانه‌داری و دارایی و وزارت بازرگانی ترکیه (Ticaret Bakanlığı) را بر عهدهٔ وزارت صنعت و فناوری ترکیه گذاشته است. تا ۱۶ اکتبر ۲۰۲۶ این رویه‌ها در روزنامهٔ رسمی منتشر نشده است. تا آن زمان نکات عملی همچنان روشن نیست؛ برای مثال اینکه شرکت چگونه این وضعیت را به دست می‌آورد یا مستند می‌کند و آزمون‌های سه کشور و ۸۰ درصد چگونه بررسی خواهد شد. اکنون می‌توانید ساختار را مدل‌سازی کنید، اما تصمیم‌های نهایی باید منتظر این رویه‌ها بماند.
۲. تجارت ترانزیتی و واسطه‌گری تجاری
قانون شمارهٔ 7582 جزء (i) بند ۱ مادهٔ ۱۰ قانون مالیات بر درآمد شرکت‌ها را بازنویسی کرد. این کسر از سال ۲۰۲۲ وجود داشته است؛ متن جدید نرخ آن را ۹۵ درصد تعیین می‌کند:
- موارد مشمول: سود حاصل از فروش کالاهایی که در خارج از ترکیه خریداری شده‌اند، بدون ورود آن‌ها به ترکیه، و سود حاصل از واسطه‌گری در خرید و فروش کالا که در خارج از ترکیه انجام می‌شود.
- نرخ: ۹۵ درصد، یا ۱۰۰ درصد در مناطق صنعتی مورد تأیید و برای مشارکت‌کنندگان مرکز مالی استانبول.
- شرایط: سود باید تا مهلت تسلیم اظهارنامهٔ سالانه به ترکیه منتقل شود؛ در واسطه‌گری، فروشنده و خریدار کالا هر دو باید خارج از ترکیه باشند.
- انعطاف: رئیس‌جمهور می‌تواند نرخ را تا صفر کاهش دهد یا تا ۱۰۰ درصد افزایش دهد.
- آغاز: همانند مراکز خدمات (درآمد سال ۲۰۲۶، با آغاز از اظهارنامه‌هایی که مهلت تسلیم آن‌ها از ۱ ژوئیهٔ ۲۰۲۶ به بعد است).
برای مثال، یک شرکت بازرگانی ترکیه‌ای از کارخانه‌هایی در چین خرید می‌کند و به مشتریانی در آسیای مرکزی، خاورمیانه یا اروپا می‌فروشد و کالا هرگز وارد ترکیه نمی‌شود.
۳. نقل مکان به ترکیه: ۲۰ سال بدون مالیات ترکیه بر درآمد خارجی
قانون شمارهٔ 7582 مادهٔ مکرر 20/D را به قانون مالیات بر درآمد (Gelir Vergisi Kanunu) افزود:
- چه کسانی: اشخاصی که مقیم ترکیه می‌شوند و در سه سال میلادی پیش از آن، در ترکیه نه اقامتگاه داشته‌اند و نه تکلیف مالیاتی. تکلیف مالیاتی قبلی در ترکیه که از درآمد املاک واقع در ترکیه، درآمد سرمایهٔ منقول (مانند سود سهام یا بهره) یا عواید سرمایه‌ای ناشی شده باشد، مانع این معافیت نمی‌شود.
- چه درآمدی: درآمدی که خارج از ترکیه کسب می‌شود، به مدت ۲۰ سال معاف است. درآمد حاصل از ترکیه، مانند حقوق دریافتی از شرکت ترکیه‌ای، مشمول این معافیت نیست.
- تسلیم اظهارنامه: برای درآمد معاف اظهارنامه‌ای تسلیم نمی‌شود. هزینه‌های مربوط به آن قابل کسر نیست و مالیات خارجی پرداخت‌شده بابت آن را نمی‌توان در ترکیه به‌عنوان اعتبار مالیاتی منظور کرد.
- ارث: اموالی که در دورهٔ معافیت از طریق ارث از شخص استفاده‌کننده از این معافیت منتقل می‌شود، با نرخ ۱ درصد مشمول مالیات است.
- آغاز: اشخاصی که از ۱ ژانویهٔ ۲۰۲۶ مقیم شده‌اند. دستورالعمل عمومی مالیات بر درآمد شمارهٔ 333 (روزنامهٔ رسمی، ۴ ژوئیهٔ ۲۰۲۶) قواعد اجرایی را تعیین می‌کند.
اگر معلوم شود که شرایط وجود نداشته است، مالیاتی که تشخیص داده نشده، مالیات ازدست‌رفته (vergi ziyaı) تلقی می‌شود. همچنین اقامت مالیاتی از وضعیت مهاجرتی جداست: زندگی و کار در ترکیه همچنان مستلزم اجازهٔ اقامت و مجوز کار است.
گروه‌های بزرگ: حداقل مالیات جهانی را بررسی کنید
اگر درآمد تلفیقی گروه شما دست‌کم در دو سال از چهار سال گذشته از EUR 750 میلیون بیشتر بوده باشد، حداقل مالیات جهانی ۱۵ درصدی اعمال می‌شود. کسرهای ۹۵ درصدی می‌توانند نرخ مؤثر مالیات در ترکیه را به کمتر از ۱۵ درصد برسانند و در این صورت مالیات تکمیلی داخلی ترکیه ممکن است مابه‌التفاوت را وصول کند.
اگر قرار است یک شرکت ترکیه‌ای شرکت‌های تابعهٔ گروه در کشورهای دیگر را برای شرکت مادری در سرزمین اصلی چین نگه دارد، دقت ویژه‌ای لازم است. از آنجا که سرزمین اصلی چین در فهرست ترکیه از کشورهایی که قاعدهٔ شمول درآمد واجد شرایط را اجرا می‌کنند (مصوبهٔ ریاست‌جمهوری شمارهٔ 11511) قرار ندارد، شرکت ترکیه‌ای ممکن است خود به‌عنوان واحد مادر میانی مشمول مالیات شود؛ در این صورت باید برای مالیات تکمیلی جهانی ثبت‌نام کند و اظهارنامهٔ جهانی را تسلیم کند، و تسلیم فرم اعلام کافی نیست. برای آشنایی بیشتر: حداقل مالیات جهانی برای گروه‌های چینی و هنگ‌کنگی.
این موضوع برای شما چه معنایی دارد
- گروه را ترسیم کنید: شرکت‌های وابسته در کجا فعالیت می‌کنند و چه سهمی از درآمد شرکت ترکیه‌ای از شرکت‌های وابستهٔ خارج از ترکیه به دست خواهد آمد.
- فعالیت‌ها را با فهرست قانون تطبیق دهید و بررسی کنید که آیا استقرار در محلی با نرخ ۱۰۰ درصد واقع‌بینانه است.
- برای وجه نقد برنامه‌ریزی کنید: هر دو کسر مستلزم آن است که سود تا مهلت تسلیم اظهارنامهٔ سالانه به ترکیه برسد.
- برای نیروی انسانی برنامه‌ریزی کنید: معافیت حقوق و معافیت ۲۰ ساله می‌توانند به اندازهٔ کسر مالیات بر درآمد شرکت‌ها اهمیت داشته باشند.
- پیش از انتخاب قطعی مسیر مرکز خدمات، منتظر رویه‌ها بمانید. کسر تجارت ترانزیتی و معافیت مقیمان جدید هم‌اکنون اجرا می‌شوند.
مرکز خدمات باید شرکت سرمایه‌ای باشد؛ برای گروه خارجی این معمولاً به معنای ثبت یک شرکت ترکیه‌ای در گام نخست است (ثبت شرکت). سپس ما دفاتر را نگه می‌داریم و اظهارنامه‌هایی را که کسرها در آن‌ها اعمال می‌شود تسلیم می‌کنیم (دفترداری و تسلیم اظهارنامه‌های مالیاتی). اگر مالکیت شرکت ترکیه‌ای از طریق هنگ‌کنگ خواهد بود، مقالهٔ ما دربارهٔ موافقت‌نامهٔ مالیاتی هنگ‌کنگ و ترکیه را ببینید؛ این موافقت‌نامه از ۱ ژانویهٔ ۲۰۲۷ در ترکیه اجرا می‌شود.
می‌توانید به زبان چینی یا انگلیسی برای ما بنویسید: شناسهٔ WeChat etitax، ایمیل info@etitax.com و WhatsApp به شمارهٔ +90 532 061 99 83 (ممکن است WhatsApp از سرزمین اصلی چین در دسترس نباشد؛ در آنجا WeChat یا ایمیل گزینهٔ مطمئن‌تری است). همچنین می‌توانید از صفحهٔ تماس ما استفاده کنید.
