بر اساس مقررات جاری در اکتبر ۲۰۲۶، مالیات بر درآمد شرکتها (kurumlar vergisi) برای یک شرکت ترکیهای نمیتواند کمتر از ۱۰ درصد درآمد آن پیش از کسورات و معافیتها (سود ترازنامهٔ تجاری بهعلاوهٔ هزینههای غیرقابل قبول) باشد؛ پیش از اعمال این نرخ، فقط فهرست کوتاهی از اقلامی که قانون همچنان مجاز میداند از این درآمد کسر میشود. اگر مالیات عادی بر درآمد شرکت (با نرخ عمومی ۲۵ درصد) کمتر شود، شرکت مابهالتفاوت را میپردازد. این قاعده در مادهٔ 32/C قانون مالیات بر درآمد شرکتها (Kurumlar Vergisi Kanunu) آمده است که قانون شمارهٔ 7524 آن را اضافه کرده، و از ۱ ژانویهٔ ۲۰۲۵ دربارهٔ سودها اعمال میشود.
ما این راهنما را نخستین بار در ۳۰ دسامبر ۲۰۲۴ منتشر کردیم. این بهروزرسانی، متن اولیه را در مواردی که نادرست بود (استناد قانونی، اشخاص مشمول، زیان سالهای قبل) اصلاح میکند و تغییرات سال ۲۰۲۶ را به آن میافزاید.
در یک نگاه
| حداقل مالیات داخلی بر درآمد شرکتها | |
|---|---|
| مبنای قانونی | مادهٔ 32/C قانون مالیات بر درآمد شرکتها به شمارهٔ 5520، افزودهشده به موجب قانون شمارهٔ 7524؛ روزنامهٔ رسمی ترکیه (Resmî Gazete)، ۲ اوت ۲۰۲۴، شمارهٔ 32620 |
| نرخ | ۱۰٪ درآمد شرکت پیش از کسورات و معافیتها؛ رئیسجمهور میتواند آن را به تفکیک بخشهای اقتصادی از صفر تا دو برابر تغییر دهد |
| از چه زمانی | سودهای سال ۲۰۲۵ و سالهای بعد؛ برای دورههای حسابداری خاص، دورههایی که از ۲۰۲۵ به بعد آغاز میشوند |
| اشخاص مشمول | همهٔ مؤدیان مالیات بر درآمد شرکتها، از جمله شرکتهای غیرمقیمی که باید در ترکیه اظهارنامهٔ مالیات بر درآمد شرکتها تسلیم کنند |
| موارد عدم اعمال | اشخاص حقوقی معاف از مالیات؛ مؤدیانی که بر مبنای گردش مالی مشمول مالیاتاند؛ سه دورهٔ حسابداری نخست شرکتی که فعالیت خود را آغاز میکند |
| نحوهٔ اظهار | در هر اظهارنامهٔ پیشپرداخت مالیات (geçici vergi) که چهار بار در سال تسلیم میشود، و در اظهارنامهٔ سالانه |
| متفاوت با | حداقل مالیات جهانی ۱۵٪ در چارچوب ستون دوم (Pillar Two) که فقط دربارهٔ گروههای بالاتر از EUR 750 میلیون اعمال میشود |
حداقل مالیات داخلی بر درآمد شرکتها چگونه محاسبه میشود؟
سه مرحله، در همان اظهارنامه:
- مالیات عادی بر درآمد شرکتها. شرکت مالیات خود را طبق روال معمول بر اساس مواد ۳۲ و 32/A محاسبه میکند: سود بهعلاوهٔ هزینههای غیرقابل قبول، منهای همهٔ معافیتها و کسوراتی که میتواند از آنها استفاده کند، با نرخ ۲۵ درصد یا هر نرخ کاهشیافتهای که واجد شرایط آن است.
- حداقل مالیات. سود یا زیان ترازنامهٔ تجاری دوره را در نظر بگیرید و هزینههای غیرقابل قبول را به آن اضافه کنید. اگر حاصل بیشتر از صفر باشد، فقط معافیتها و کسورات فهرستشده در بند ۲ مادهٔ 32/C را کسر کنید و نرخ ۱۰ درصد را اعمال کنید. سپس مالیاتی را که به سبب برخی نرخهای کاهشیافته وصول نشده است کسر کنید (ادامهٔ مقاله را ببینید).
- مقایسه. اگر حداقل مالیات بیشتر از مالیات عادی باشد، شرکت مابهالتفاوت را بهعنوان حداقل مالیات داخلی بر درآمد شرکتها میپردازد.
از آنجا که مرحلهٔ ۲ از سود بهعلاوهٔ هزینههای غیرقابل قبول شروع میشود، شرکتی که زیان حسابداری دارد خودبهخود از شمول این قاعده خارج نیست. اگر هزینههای غیرقابل قبول آن از زیان بیشتر باشد، محاسبه همچنان انجام میشود.
کدام معافیتها و کسورات همچنان لحاظ میشوند؟
بیشتر معافیتها و کسورات در پایهٔ حداقل مالیات نادیده گرفته میشوند. بند ۲ مادهٔ 32/C و دستورالعمل سازمان امور مالیاتی ترکیه (GİB) مواردی را که همچنان کسر میشوند فهرست کردهاند:
| همچنان در پایهٔ ۱۰٪ کسر میشود | کسر نمیشود (موارد منتخب) |
|---|---|
| سود سهام دریافتی از شرکتهای مقیم ترکیه (قانون مالیات بر درآمد شرکتها، مادهٔ ۵، بند ۱، جزء (a)) | سود سهام دریافتی از شرکتهای تابعهٔ خارجی (مادهٔ ۵، بند ۱، جزء (b)) و عواید فروش آنها (مادهٔ ۵، بند ۱، جزء (c)) |
| صرف سهام ناشی از انتشار سهام (مادهٔ ۵، بند ۱، جزء (ç)) | درآمدهای شعبههای خارجی (مادهٔ ۵، بند ۱، جزء (g)) و درآمدهای حاصل از ساختوساز و خدمات فنی در خارج از کشور (مادهٔ ۵، بند ۱، جزء (h)) |
| درآمدهای معاف صندوقها و شرکتهای سرمایهگذاری ترکیه، بهجز درآمد حاصل از املاک متعلق به آنها (مادهٔ ۵، بند ۱، جزء (d)) | کسر ۸۰٪ برای نرمافزار، مهندسی و سایر خدمات ارائهشده به مشتریان خارج از کشور (مادهٔ ۱۰، بند ۱، جزء (ğ)) |
| مازاد برگشتی تعاونیها، عواید فروش و اجارهٔ مجدد و عواید اجارهٔ دارایی از طریق گواهی اجاره (مادهٔ ۵، بند ۱، اجزای (i) و (j) و (k)) | کسر افزایش سرمایهٔ نقدی (مادهٔ ۱۰، بند ۱، جزء (ı)) |
| درآمدهای مناطق آزاد که طبق قانون شمارهٔ 3218 معافاند؛ درآمدهای کشتیهای ثبتشده در دفتر ثبت بینالمللی کشتی ترکیه | کسورات حمایت مالی، اهدا و کمک (مادهٔ ۱۰، بند ۱، اجزای (b) تا (f)) |
| معافیت منطقهٔ توسعهٔ فناوری (قانون شمارهٔ 4691)؛ کسورات تحقیق و توسعه و طراحی | معافیت فروش حقوق مالکیت صنعتی (مادهٔ 5/B) |
| کسورات اندوختهٔ صندوق سرمایهگذاری خطرپذیر و کارگاههای حمایتشده (مادهٔ ۱۰، بند ۱، اجزای (g) و (h)) |
قانون شمارهٔ 7582 سه قلم به ستون نخست افزوده است: کسر ۹۵ درصدی برای خرید و فروش کالا در خارج از کشور بدون ورود آن به ترکیه یا واسطهگری در چنین فروشهایی (مادهٔ ۱۰، بند ۱، جزء (i))؛ کسر ۹۵ درصدی برای مراکز خدمات واجد شرایط (مادهٔ ۱۰، بند ۱، جزء (j))؛ و کسر مرکز مالی استانبول (قانون شمارهٔ 7412، مادهٔ ۶، بند ۱، جزء (a)). این اقلام دربارهٔ درآمدهای سال ۲۰۲۶ اعمال میشوند، از اظهارنامههایی که مهلت تسلیم آنها ۱ ژوئیهٔ ۲۰۲۶ یا پس از آن است، و دستورالعمل شمارهٔ سری 26 (روزنامهٔ رسمی، ۴ ژوئیهٔ ۲۰۲۶) آنها را به فهرست دستورالعمل افزوده است. مقالهٔ مراکز منطقهای و مراکز خدمات واجد شرایط و برای مناطق آزاد، مقالهٔ قانون شمارهٔ 7577 را ببینید.
درآمدی که ترکیه به موجب یک موافقتنامهٔ اجتناب از اخذ مالیات مضاعف حق اخذ مالیات از آن را ندارد یا باید آن را معاف کند نیز خارج از پایهٔ حداقل مالیات باقی میماند.
مثال کاربردی: شرکتی با مالکیت هنگکنگی در سال ۲۰۲۶
ارقام فرضی و به لیر ترکیه (TRY) است. یک شرکت با مسئولیت محدود ترکیهای که متعلق به یک شرکت مادر هنگکنگی است، در سال ۲۰۲۳ فعالیت خود را آغاز کرده است؛ بنابراین سال ۲۰۲۶ چهارمین دورهٔ حسابداری آن است. شرکت مادر در سال ۲۰۲۵ با وجوهی که از خارج از کشور آورده، افزایش سرمایهٔ نقدی انجام داده است؛ بنابراین شرکت از کسر سرمایهٔ نقدی استفاده میکند: ۷۵ درصد مبلغ بهرهٔ فرضی که بر اساس میانگین نرخ بهرهٔ وامهای تجاری اعلامشده توسط بانک مرکزی محاسبه میشود.
| مالیات عادی بر درآمد شرکتها | حداقل مالیات | |
|---|---|---|
| سود ترازنامهٔ تجاری | ۶٬۰۰۰٬۰۰۰ | ۶٬۰۰۰٬۰۰۰ |
| هزینههای غیرقابل قبول | ۵۰۰٬۰۰۰ | ۵۰۰٬۰۰۰ |
| کسر سرمایهٔ نقدی | (۴٬۵۰۰٬۰۰۰) | کسر نمیشود |
| پایه | ۲٬۰۰۰٬۰۰۰ | ۶٬۵۰۰٬۰۰۰ |
| نرخ | ۲۵٪ | ۱۰٪ |
| مالیات | ۵۰۰٬۰۰۰ | ۶۵۰٬۰۰۰ |
حداقل مالیات بیشتر است؛ بنابراین مالیات بر درآمد شرکت برای سال ۲۰۲۶ برابر با TRY 650,000 است، یعنی TRY 150,000 بیشتر از محاسبهٔ عادی. پیشپرداخت مالیاتی که در طول سال ۲۰۲۶ پرداخت شده با آن تهاتر میشود.
اگر همین TRY 4,500,000 بهجای آن، درآمد معاف منطقهٔ توسعهٔ فناوری بود، پایهٔ حداقل مالیات TRY 2,000,000 و کف مالیات TRY 200,000 میشد. در این حالت مالیات عادی به مبلغ TRY 500,000 به قوت خود باقی میماند و حداقل مالیاتی تعلق نمیگرفت.
نرخهای کاهشیافته و گواهیهای تشویق سرمایهگذاری
مزیت برخی نرخهای کاهشیافته حفظ میشود. مالیاتی که به سبب موارد زیر وصول نشده است، از حداقل مالیات کسر میشود (بند ۳ مادهٔ 32/C):
- کاهش ۲ واحد درصدی برای شرکتهایی که دستکم ۲۰ درصد سهام خود را برای نخستین بار در بورس استانبول (Borsa Istanbul) به عموم عرضه میکنند؛
- کاهش ۵ واحد درصدی برای درآمدهای صادراتی؛
- نرخ کاهشیافته برای درآمدهای تولیدی شرکتهای دارای گواهی ثبت صنعتی: کاهش ۱ واحد درصدی برای سودهای سال ۲۰۲۶، و از سودهای سال ۲۰۲۷ به بعد نرخ ۱۲٫۵ درصد طبق قانون شمارهٔ 7582 که درآمدهای تولید کشاورزی را نیز در بر میگیرد؛
- نرخ کاهشیافته به موجب گواهیهای تشویق سرمایهگذاری (yatırım teşvik belgesi) که پیش از ۲ اوت ۲۰۲۴ از وزارت صنعت و فناوری ترکیه دریافت شدهاند.
در مورد این گواهیهای قدیمیتر، فقط مبلغ سرمایهگذاری که پیش از ۲ اوت ۲۰۲۴ در گواهی ثبت شده است لحاظ میشود؛ افزایشهای ناشی از اصلاحیههای بعدی لحاظ نمیشوند. دستورالعمل شمارهٔ سری 25 (روزنامهٔ رسمی، ۲۴ مهٔ ۲۰۲۶) به شرکتی که گواهی قدیمیترش پس از آن تاریخ اصلاح شده است اجازه میدهد میان دو روش یکی را برگزیند: کل مالیات وصولنشده را ناشی از مشارکت پیش از ۲ اوت ۲۰۲۴ بداند، یا آن را به نسبت مشارکت پیش و پس از اصلاحیه تقسیم کند.
گواهیای که در ۲ اوت ۲۰۲۴ یا پس از آن دریافت شده باشد، از چنین امتیازی برخوردار نیست: مالیاتی که به سبب آن صرفهجویی میشود از حداقل مالیات کسر نمیشود. طبق مادهٔ 32/A با اصلاحات قانون شمارهٔ 7555، گواهیهایی که از ۲۴ ژوئیهٔ ۲۰۲۵ دریافت شدهاند (بهجز درخواستهایی که پیش از ۱۶ ژوئن ۲۰۲۵ ثبت شده و رد نشدهاند) نرخ را ۶۰ درصد کاهش میدهند که با نرخ عمومی ۲۵ درصد، به نرخ ۱۰ درصد میرسد. این نرخ با کف مالیات برابر است؛ بنابراین کف مالیات عمدتاً زمانی برای دارندهٔ گواهی جدیدتر مالیات اضافی به همراه دارد که شرکت از معافیتها یا کسوراتی نیز استفاده کند که حداقل مالیات آنها را نادیده میگیرد. پیش از درخواست، این موضوع را مدلسازی کنید؛ مقالهٔ مشوقهای سرمایهگذاری برای تولیدکنندگان را ببینید.
چه کسانی آن را میپردازند و چه کسانی نه؟
این قاعده به شرکتهای با مسئولیت محدود (Ltd. Şti.) و شرکتهای سهامی (A.Ş.) محدود نیست. همهٔ مؤدیان مالیات بر درآمد شرکتها را در بر میگیرد: شرکتهای سرمایهای، تعاونیها، بنگاههای اقتصادی دولتی، بنگاههای اقتصادی انجمنها و بنیادها، و سرمایهگذاریهای مشترک. شرکت غیرمقیمی که باید برای درآمدهای خود در ترکیه اظهارنامهٔ مالیات بر درآمد شرکتها تسلیم کند نیز مشمول است، و همچنین شرکت غیرمقیمی که به انتخاب خود برای درآمدی که مالیات آن پیشتر از طریق کسر در منبع پرداخت شده است اظهارنامه تسلیم میکند.
این قاعده دربارهٔ موارد زیر اعمال نمیشود:
- اشخاص حقوقی معاف از مالیات بر درآمد شرکتها؛
- شرکتهایی که طبق مادهٔ ۱۱۳ قانون مالیات بر درآمد (Gelir Vergisi Kanunu) بر مبنای گردش مالی مشمول مالیات میشوند؛
- شرکتهایی که برای نخستین بار فعالیت خود را آغاز میکنند، به مدت سه دورهٔ حسابداری با احتساب دورهای که در آن آغاز میکنند.
| آغاز فعالیت در | بدون حداقل مالیات برای |
|---|---|
| ۲۰۲۳ | ۲۰۲۵ |
| ۲۰۲۴ | ۲۰۲۵ و ۲۰۲۶ |
| ۲۰۲۵ | ۲۰۲۵، ۲۰۲۶ و ۲۰۲۷ |
| ۲۰۲۶ | ۲۰۲۶، ۲۰۲۷ و ۲۰۲۸ |
سه ردیف نخست، مثالهای خود دستورالعمل است (دستورالعمل از سال تأسیس شرکت سخن میگوید)؛ ردیف ۲۰۲۶ از همان قاعده پیروی میکند. شرکتی که از طریق ادغام، انتقال، تغییر نوع حقوقی یا تجزیهٔ جزئی یا کامل تشکیل شود، شرکتی که برای نخستین بار فعالیت خود را آغاز میکند تلقی نمیشود. به برداشت ما، خرید سهام یک شرکت ترکیهای موجود نیز شمارش جدیدی را آغاز نمیکند، زیرا آن شرکت پیشتر فعالیت خود را آغاز کرده است.
پیشپرداخت مالیات: چهار بار در سال
بند ۴ مادهٔ 32/C این قاعده را در دورههای پیشپرداخت مالیات نیز اعمال میکند. از زمان قانون شمارهٔ 7566 (روزنامهٔ رسمی، ۱۹ دسامبر ۲۰۲۵)، پیشپرداخت مالیات از دورهٔ حسابداری ۲۰۲۵ هر چهار فصل را در بر میگیرد؛ بنابراین شرکتی که سال مالی آن سال میلادی است، مقایسهٔ ۱۰ درصدی را در چهار اظهارنامهٔ پیشپرداخت و یک بار دیگر در اظهارنامهٔ سالانهٔ خود انجام میدهد. برای تاریخهای تسلیم، مقالهٔ مالیاتهای ترکیه برای شرکتهای با سرمایهٔ خارجی را ببینید.
چه مبالغی را میتوان با آن تهاتر کرد؟
- مالیات بر درآمد شرکتها که از درآمدهای دورهٔ شرکت در منبع کسر شده است و پیشپرداخت مالیاتی که در طول سال پرداخت شده است، با حداقل مالیات تهاتر میشوند.
- شرکتی که طبق مادهٔ ۱۲۱ مکرر قانون مالیات بر درآمد مستحق تخفیف مالیاتی مؤدیان خوشحساب است، میتواند از آن در برابر حداقل مالیات نیز استفاده کند.
- اظهارنامههایی که به سبب تصفیه، ادغام، انتقال یا تجزیهٔ کامل تسلیم میشوند نیز باید محاسبهٔ حداقل مالیات را در بر داشته باشند.
آیا زیان سالهای قبل میتواند پایه را کاهش دهد؟
ما در دسامبر ۲۰۲۴ نوشتیم که زیان سالهای قبل قابل کسر نیست. امروز این موضوع محل اختلاف است.
مادهٔ 32/C از زیانهای انتقالی از سالهای قبل سخنی نمیگوید: پایه را سود ترازنامهٔ تجاری بهعلاوهٔ هزینههای غیرقابل قبول تعریف میکند و اقلامی را که میتوان کسر کرد فهرست میکند. دستورالعمل ۲۸ سپتامبر ۲۰۲۴ سازمان امور مالیاتی افزود که زیان سالهای قبل کسر نمیشود. به این بخش در شورای دولتی ترکیه (Danıştay) اعتراض شد (پروندهٔ E.2024/5700) و بخشنامههای مالیاتی منتشرشده گزارش میدهند که دادگاه در فوریهٔ ۲۰۲۵ اجرای آن را متوقف کرد و در ۲۵ نوامبر ۲۰۲۵ آن را ابطال کرد. ما هنوز از منبعی رسمی تأیید نکردهایم که این حکم قطعی شده است یا نه. تا زمانی که موضوع روشن شود، بهجای آنکه یکی از دو پاسخ را مفروض بگیریم، پیش از هر اظهارنامه موضع را بررسی میکنیم.
چرا این همان حداقل مالیات جهانی ۱۵ درصدی نیست
| حداقل مالیات داخلی بر درآمد شرکتها | حداقل مالیات جهانی (ستون دوم) | |
|---|---|---|
| نرخ | ۱۰٪ | ۱۵٪ |
| اشخاص مشمول | بهطور کلی مؤدیان مالیات بر درآمد شرکتها، پس از دورهٔ آغاز فعالیت | فقط گروههایی که درآمد تلفیقی آنها دستکم در دو سال از چهار سال پیشین از EUR 750 میلیون بیشتر بوده است |
| پایه | سود بهعلاوهٔ هزینههای غیرقابل قبول، منهای اقلام فهرستشده | نرخ مؤثر مالیات برای هر حوزهٔ قضایی طبق قواعد GloBE |
| نحوهٔ تسلیم | در داخل اظهارنامههای پیشپرداخت و سالانهٔ مالیات بر درآمد شرکتها | اظهارنامهها و فرمهای جداگانه |
هر دو را قانون شمارهٔ 7524 وضع کرده است. شرکت ترکیهای که عضو گروهی بالاتر از این آستانه نیست، فقط با قاعدهٔ ۱۰ درصدی سروکار دارد. برای گروههای بزرگ، مقالهٔ ما دربارهٔ حداقل مالیات جهانی برای گروههای چینی و هنگکنگی، مصوبهٔ ریاستجمهوری شمارهٔ 11511، اظهارنامهٔ مالیات تکمیلی داخلی و فرمهای اعلام را توضیح میدهد.
این برای شما چه معنایی دارد
- سال را بررسی کنید. شرکتی که در سال ۲۰۲۳ فعالیت خود را آغاز کرده است، در سال ۲۰۲۶ مشمول کف مالیات میشود؛ شرکتی که در سال ۲۰۲۴ آغاز کرده است، در سال ۲۰۲۷.
- کسورات خود را بررسی کنید. کسر سرمایهٔ نقدی، کسر صادرات خدمات و معافیت سود سهام خارجی، مالیات عادی را کاهش میدهند، نه پایهٔ حداقل مالیات را.
- گواهی خود را بررسی کنید. آیا پیش از ۲ اوت ۲۰۲۴ دریافت شده و از آن زمان اصلاح شده است؟
محاسبهٔ حداقل مالیات در هر سه بستهٔ سالانهٔ ما بخشی از اظهارنامههای پیشپرداخت و سالانهٔ مالیات بر درآمد شرکتهاست و دفترداری را حسابدار دارای پروانه در ترکیه (SMMM) انجام میدهد. بستهٔ پایه (Essential)، برای شرکتهایی که از قبل در ترکیه وجود دارند، USD 4,250 در سال است؛ بستهٔ استاندارد (Standard)، برای شرکتی که جای دیگری ثبت شده است و برای سال دوم شرکتی که ما ثبت کردهایم، USD 5,200 در سال است؛ بستهٔ جامع (Complete) به مبلغ USD 8,150 در سال بهعلاوهٔ هزینههای دولتی است و ثبت شرکت بدون وکالتنامه را نیز در بر میگیرد. دفترداری و تسلیم اظهارنامههای مالیاتی و تعرفهها را ببینید.
- اگر سرمایهگذاری با گواهی تشویق را برنامهریزی میکنید: خدمت مشوقهای سرمایهگذاری ما اثر مالیاتی، از جمله کف ۱۰ درصدی را برآورد میکند؛ هزینهٔ خدمت برای هر پروژه جداگانه اعلام میشود.
- اگر عضو گروهی بالاتر از EUR 750 میلیون هستید: اعلام حداقل مالیات جهانی، به مبلغ USD 750.
- اگر شرکت ترکیهای خود را میبندید: اظهارنامههای تصفیه این محاسبه را در بر دارند؛ هزینهٔ خدمت انحلال شرکت ما USD 3,000 است و یک مدیر تصفیهٔ مقیم ترکیه را نیز شامل میشود.
قیمتها شامل مالیات بر ارزش افزوده نمیشود: برای مشتریانی که صورتحساب آنها خارج از ترکیه صادر میشود مالیات بر ارزش افزوده دریافت نمیشود؛ برای شرکتهای مستقر در ترکیه ۲۰ درصد مالیات بر ارزش افزوده اضافه میشود. این مقاله اطلاعات کلی است و مشاورهٔ مالیاتی به شمار نمیرود. میتوانید به زبان چینی یا انگلیسی برای ما بنویسید: از طریق WeChat با شناسهٔ etitax یا از طریق ایمیل info@etitax.com.